Er is een grote variatie in aard en ernst. De volgende indeling wordt soms wel eens gemaakt:

Uit landelijk Nederlands onderzoek blijkt dat ruim vijftien procent van de vrouwen voor het zestiende levensjaar een negatieve seksuele ervaring heeft meegemaakt met een familielid.

De gevolgen op korte termijn variëren in ernst en kunnen geestelijk of lichamelijk van aard zijn:

Kinderen die zijn misbruikt, kunnen daar ook op volwassen leeftijd nog gevolgen van ondervinden, vooral als er indertijd niet goed op werd gereageerd.

Seksueel misbruik komt voor in alle milieus, zowel bij de lagere als hogere sociale klasse, bij mensen van alle kerkelijke gezindten en bij autochtone en allochtone Nederlanders. Voor zover bekend uit onderzoek zijn plegers vrijwel altijd mannen.

Plegers bereiden het seksueel misbruik op subtiele wijze voor. Kinderen zijn volgens pedofiele plegers het meest kwetsbaar voor misbruik als ze zich ergens alleen ophouden, nieuwsgierig en goedgelovig zijn, problemen in het gezin hebben, weinig zelfvertrouwen en assertiviteit bezitten, knap zijn en 'uitdagend' gekleed.

Minderjarige verdachten zijn bijna altijd jongens. Als meisjes dader zijn, worden ze meestal verdacht van medeplichtigheid aan het gedrag van jongens. Deskundigen maken onderscheid tussen minderjarige jongens die leeftijdgenoten aanranden en jongens die kleine kinderen misbruiken.

Kinderen zwijgen vaak over seksueel misbruik. Ze schamen zich, voelen zich schuldig of zijn bang dat de pleger en zijzelf het nog moeilijker krijgen als het misbruik naar buiten komt.

Eerst beschrijven we normale gedragingen van kinderen die niet duiden op misbruik.